executieve functies

Executieve Functies (aandacht & concentratie)

Uw hoog- of prikkelgevoelig kind is intelligent genoeg, maar heeft toch problemen met het uitvoeren van alledaagse (simpele) taken. Wel eens gedacht aan excutieve functies (EF’s)?

Hang je jas nou eens op! Heb je nou nog niet je schoenen aan?

EF’s zijn cognitieve strategie├źn die we nodig hebben om taken te starten, te plannen, te organiseren, bij te stellen en af te ronden. Het is dus een aansturend en controlerend systeem, in de hersenen, die we nodig hebben bij het uitvoeren van opdrachten.

Executieve functies zijn taken geregeld in de hoger gelegen delen van de hersenen. Wanneer onderliggende spanningen, stress (vechten, vluchten en verstarren) of prikkelverwerkingsproblemen aanwezig zijn, kan dit invloed hebben op de EF’s en dus aandacht en concentratie.

Executieve functies zijn:

  1. Werkgeheugen: verantwoordelijk voor het onthouden en bewerken van informatie, tijdens het uitvoeren van een taak.
  2. Respons-inhibitie: eerst denken en dan doen.
  3. Emotieregulatie: in staat je eigen gedrag te controleren om je doelen te behalen.
  4. Volgehouden aandacht: bij de les blijven, ondanks verstoringen van buitenaf.
  5. Taakinitiatie: op tijd en snel op eigen initiatief aan het werk gaan, beginnen aan een taak.
  6. Planning/prioritering: beslissen welke belangrijke dingen eerst gedaan moeten worden.
  7. Organisatie: informatie op een rijtje kunnen zetten en deze voor jezelf orderen.
  8. Timemanagement: beoordelen hoeveel tijd een taak kost en binnen de gestelde tijd je doelen behalen.
  9. Doelgericht gedrag: doelen kunnen vaststellen en deze opvolgen.
  10. Flexibiliteit: om kunnen gaan met veranderingen en tegenslag.
  11. Metacognitie: kunnen reflecteren op eigen handelen.

Hoog- en prikkelgevoelige kinderen en executieve functies

Zwakke EF’s komen vaker voor bij kinderen met ADHD, autisme, Hoogbegaafde kinderen, kinderen met SI-problematiek of bij leerstoornissen. Echter kunnen ze dus ook evengoed voorkomen bij kinderen zonder deze diagnoses.

Hulp bij executieve functies

Het ontwikkelen van executieve functies gaat zeker door totdat we volwassen zijn. Bij ongeveer 7 jaar is de basis voor executieve functies gelegd.

Belangrijk is uw kind orde, regelmaat en structuur aan te leren en dit samen in rust veel te oefenen. Het oefenen dient ook gestructureerd en stapsgewijs gedaan te worden. Uiteindelijk heeft uw kind hier op latere leeftijd profijt van.

Zorg er voor dat:

  • Uw huis opgeruimd en netjes is
  • Spullen een vaste plek hebben
  • De dag gestructureerd verloopt
  • U vertelt waar uw kind aan toe is en duidelijke grenzen hanteert
  • Dat u de dag met uw kind goed afsluit. Neem de dag voor het slapengaan door met uw kind of vertel een verhaaltje.

Hulp en advies bij trainen van executieve functies

Kinderprikkeltherapie geeft u handvaten om executieve functies thuis te verbeteren, zodat uw kind prikkels ook cognitief beter leert reguleren. Zie ook spel-, yoga- en natuurprikkeltherapie voor meer.